Երբևէ ցանկացե՞լ եք սովորել անգլերեն, բայց չգիտեք՝ որտեղից սկսել։ Գուցե փորձել եք անգիր անել բառեր, սովորել քերականություն, դիտել տեսանյութեր, բայց մի քանի օր անց մոռացել եք ամեն ինչ։
Լավ նորությունն այն է, որ անգլերեն սովորելու համար պարտադիր չէ տարիներ շարունակ դասերի հաճախել։ Եթե ճիշտ մեթոդ ընտրեք և ամեն օր ժամանակ տրամադրեք սովորելուն, ապա արդեն 1–3 ամսում կարող եք զգալի առաջընթաց գրանցել, հասկանալ պարզ նախադասություններ և սկսել խոսել անգլերեն։
Այս հոդվածում կծանոթանանք անգլերենն արագ սովորելու գործնական մեթոդներին՝ 1000 ամենատարածված բառերի յուրացումից մինչև հիշողության ամրապնդում և 80/20 սկզբունքի կիրառում։
1. Սկսեք 1000 ամենատարածված անգլերեն բառերից
Պատկերացրեք, որ ցանկանում եք կարդալ անգլերեն գիրք, բայց գրեթե յուրաքանչյուր նախադասության մեջ հանդիպում եք անծանոթ բառերի։ Այդ դեպքում սովորելը դառնում է դժվար և հոգնեցուցիչ։
Իսկ հիմա պատկերացրեք հակառակ իրավիճակը․ դուք արդեն գիտեք անգլերենում հաճախ օգտագործվող բառերը և կարողանում եք հասկանալ բազմաթիվ պարզ նախադասություններ։
Հենց այդ պատճառով էլ սկսնակների համար լավագույն քայլերից մեկը ամենատարածված բառերի ուսումնասիրությունն է։
Օրինակ՝
- I — ես
- You — դու, դուք
- Want — ցանկանալ
- Need — կարիք ունենալ
- Know — իմանալ
- Go — գնալ
- Come — գալ
- Make — պատրաստել, ստեղծել
- Think — մտածել
- Understand — հասկանալ
Մի՛ սահմանափակվեք բառերի հայերեն թարգմանություններն անգիր անելով։ Փորձեք յուրաքանչյուր բառ օգտագործել նախադասության մեջ։
Օրինակ՝
- I want water. — Ես ջուր եմ ուզում։
- I need help. — Ես օգնության կարիք ունեմ։
- I know you. — Ես քեզ ճանաչում եմ։
- I want to learn English. — Ես ուզում եմ անգլերեն սովորել։
Այս մեթոդը թույլ է տալիս ոչ միայն հիշել բառերը, այլև հասկանալ, թե ինչպես դրանք օգտագործել իրական խոսքում։
Գործնական առաջադրանք։ Ամեն օր սովորեք 10–20 նոր բառ՝ միաժամանակ կրկնելով նախկինում սովորածները։ Այս տեմպով երեք ամսում կարող եք ուսումնասիրել հարյուրավոր բառեր, իսկ ավելի ինտենսիվ աշխատանքի դեպքում՝ մոտենալ 1000 բառի նպատակին։
Հիշեք՝ 1000 բառ ուսումնասիրելը դեռ չի նշանակում, որ դրանք բոլորը կկարողանաք ազատ օգտագործել։ Կարևոր է ոչ միայն սովորել, այլև պարբերաբար կիրառել դրանք։
2. Օգտագործեք 80/20 սկզբունքը
80/20 սկզբունքը, որը հայտնի է նաև որպես Պարետոյի սկզբունք, ենթադրում է, որ որոշ դեպքերում արդյունքների մեծ մասը ստացվում է ջանքերի համեմատաբար փոքր մասից։
Անգլերեն սովորելիս սա կարելի է կիրառել հետևյալ կերպ․ կենտրոնացեք այն գիտելիքների վրա, որոնք ամենից հաճախ ձեզ պետք կգան։
Սկզբում կարիք չկա սովորելու քերականության բոլոր բարդ կանոնները կամ հազվադեպ օգտագործվող բառերը։ Ավելի օգտակար է սովորել՝
- Ամենօրյա խոսքում հաճախ օգտագործվող բառերը։
- Պարզ նախադասություններ կազմելու կանոնները։
- Հարցեր տալու և պատասխանելու ձևերը։
- Ամենատարածված բայերը։
- Իրական կյանքում կիրառվող արտահայտությունները։
Օրինակ՝ սկզբում սովորեք այս նախադասությունները․
- What is your name? — Ի՞նչ է քո անունը։
- Where are you from? — Որտեղի՞ց ես։
- What do you do? — Ինչո՞վ ես զբաղվում։
- I don't understand. — Ես չեմ հասկանում։
- Can you help me? — Կարո՞ղ ես ինձ օգնել։
- How much is it? — Որքա՞ն արժե սա։
Այս արտահայտությունները կարող եք կիրառել բազմաթիվ իրավիճակներում՝ նույնիսկ եթե դեռ չգիտեք անգլերենի բոլոր կանոնները։
Գլխավոր միտքը․ սկզբում սովորեք այն, ինչը ձեզ հնարավորություն կտա ավելի արագ հասկանալ և հաղորդակցվել, իսկ հետո աստիճանաբար ընդլայնեք ձեր գիտելիքները։
3. Կրկնեք բառերը ճիշտ ժամանակին՝ օգտագործելով ինտերվալային կրկնության մեթոդը
Ինչո՞ւ ենք մենք հաճախ մոռանում նոր սովորած բառերը։
Մեր հիշողությունը նոր տեղեկությունը պահպանելու համար ամրապնդման կարիք ունի։ Եթե որևէ բառ սովորեք այսօր և այլևս երբեք չկրկնեք, հավանական է, որ ժամանակի ընթացքում այն մոռանաք։
Ինտերվալային կրկնության մեթոդը նախատեսում է տեղեկությունը կրկնել որոշակի ընդմիջումներով՝ հատկապես այն ժամանակ, երբ արդեն սկսում եք մոռանալ այն։
Օրինակ՝ կարող եք օգտագործել հետևյալ ժամանակացույցը․
- Առաջին օր․ սովորեք նոր բառը։
- Հաջորդ օրը․ կրկնեք այն։
- 3-րդ օրը․ կրկին ստուգեք ձեր հիշողությունը։
- 7-րդ օրը․ նորից փորձեք հիշել բառը։
- 14-րդ օրը․ կատարեք հերթական կրկնությունը։
- 30-րդ օրը․ ստուգեք՝ արդյոք բառը պահպանվել է երկարաժամկետ հիշողության մեջ։
Սա մեկնարկային օրինակ է, ոչ թե բոլորի համար իդեալական ժամանակացույց։ Եթե բառը դժվարությամբ եք հիշում, կրկնեք այն ավելի շուտ։
Կարող եք օգտագործել Anki-ի նման հավելվածներ կամ պարզապես ստեղծել բառերի քարտեր։
Օրինակ՝ քարտի մի կողմում գրեք՝
Անգլերեն՝ Improve
Մյուս կողմում՝
Հայերեն՝ Բարելավել
Փորձեք հիշել պատասխանը՝ նախքան քարտը շրջելը։
Ավելի արդյունավետ կլինի, եթե բառը սովորեք նաև նախադասության միջոցով․
I want to improve my English.
Ես ուզում եմ բարելավել իմ անգլերենը։
Այս դեպքում դուք սովորում եք ոչ միայն առանձին բառ, այլև դրա կիրառությունը։
4. Սովորեք անգլերեն ամեն օր՝ նույնիսկ եթե ունեք ընդամենը 30 րոպե
Շատերը կարծում են, որ լեզու սովորելու համար անհրաժեշտ են օրական մի քանի ազատ ժամեր։ Իրականում զբաղված գրաֆիկի դեպքում էլ հնարավոր է առաջընթաց գրանցել։
Կարևորը կանոնավորությունն է։
Ահա 30 րոպեանոց ամենօրյա ծրագիր․
- 10 րոպե — նոր բառեր։ Սովորեք 10 նոր բառ կամ կրկնեք նախկինում սովորածները։
- 10 րոպե — լսողություն։ Լսեք պարզ անգլերեն երկխոսություններ, կարճ տեսանյութեր կամ սկսնակների համար նախատեսված աուդիոնյութեր։
- 5 րոպե — խոսք։ Բարձրաձայն կրկնեք լսած նախադասությունները և փորձեք ինքնուրույն կազմել նմանատիպ նախադասություններ։
- 5 րոպե — կրկնություն։ Ստուգեք՝ ինչ եք հիշում նախորդ օրերից։
Եթե ունեք օրական 60–90 րոպե, կարող եք ավելի շատ ժամանակ հատկացնել լսողությանը, խոսելուն, ընթերցանությանը և գրավոր վարժություններին։
Սակայն մի՛ փորձեք առաջին իսկ օրերից կատարել չափազանց շատ առաջադրանքներ։ Ավելի լավ է ամեն օր սովորել 30 րոպե, քան մեկ օրում սովորել երեք ժամ և հաջորդ շաբաթ ընդհանրապես չզբաղվել անգլերենով։
5. Սկսեք խոսել առաջին իսկ օրվանից
Սկսնակների ամենատարածված սխալներից մեկն այն է, որ նրանք երկար ժամանակ ուսումնասիրում են բառեր և քերականություն, բայց չեն փորձում խոսել։
Արդյունքում մարդը կարող է ճանաչել բազմաթիվ բառեր, սակայն դժվարանալ նույնիսկ պարզ նախադասություն կազմելիս։
Լուծումը պարզ է․ սկսեք խոսել հենց սկզբից։
Առաջին օրը կարող եք սովորել հետևյալ նախադասությունները․
- My name is David. — Իմ անունը Դավիթ է։
- I am from Armenia. — Ես Հայաստանից եմ։
- I live in Yerevan. — Ես ապրում եմ Երևանում։
- I like music. — Ես սիրում եմ երաժշտություն։
- I want to learn English. — Ես ուզում եմ անգլերեն սովորել։
Հաջորդ օրերին ավելացրեք նոր տեղեկություններ ձեր մասին։
Օրինակ՝
I am learning English every day because I want to speak with people from other countries.
Ես ամեն օր անգլերեն եմ սովորում, որովհետև ցանկանում եմ շփվել այլ երկրների մարդկանց հետ։
Մի՛ սպասեք, մինչև ձեր անգլերենը կատարյալ դառնա։ Սխալները սովորելու բնական մասն են։ Սկզբում նպատակ դրեք արտահայտել ձեր միտքը, իսկ հետո աստիճանաբար բարելավեք քերականությունն ու արտասանությունը։
6. Սովորեք ոչ միայն բառեր, այլև պատրաստի արտահայտություններ
Պատկերացրեք, որ գիտեք առանձին բառեր՝ want, to, go, home։ Բայց արդյո՞ք դա նշանակում է, որ միշտ արագ կկարողանաք նախադասություն կազմել։
Ավելի օգտակար է սովորել բառերը նաև պատրաստի կառուցվածքների մեջ։
Օրինակ՝
- I want to… — Ես ուզում եմ…
- I have to… — Ես պետք է…
- I would like to… — Ես կցանկանայի…
- I am going to… — Ես պատրաստվում եմ…
- I don't know… — Ես չգիտեմ…
- Can I…? — Կարո՞ղ եմ ես…
- How do I…? — Ինչպե՞ս ես…
Այս արտահայտություններից յուրաքանչյուրը կարող եք շարունակել տարբեր բառերով։
Օրինակ՝
- I want to sleep. — Ես ուզում եմ քնել։
- I want to eat. — Ես ուզում եմ ուտել։
- I want to travel. — Ես ուզում եմ ճանապարհորդել։
- I want to speak English. — Ես ուզում եմ անգլերեն խոսել։
Այսպիսով՝ մեկ կառուցվածք սովորելով՝ դուք կարող եք կազմել բազմաթիվ նախադասություններ։
7. Օգտագործեք 1–3 ամսվա հստակ ծրագիր
Ահա գործնական ճանապարհային քարտեզ նրանց համար, ովքեր ցանկանում են անգլերենը սկսել զրոյից։
Առաջին ամիս․ հիմքերի ստեղծում
Այս ամսվա հիմնական նպատակն է հասկանալ ամենապարզ նախադասությունները և սովորել ինքնուրույն կազմել դրանք։
Կենտրոնացեք՝
- Ամենատարածված բառերի և արտահայտությունների վրա։
- Անձնական դերանունների վրա՝ I, you, he, she, we, they։
- To be բայի վրա՝ am, is, are։
- Ներկա պարզ ժամանակի վրա՝ Present Simple։
- Հարցեր և ժխտական նախադասություններ կազմելու վրա։
- Պարզ երկխոսություններ լսելու և կրկնելու վրա։
Ամսվա վերջում փորձեք անգլերենով ներկայացնել ձեզ, պատմել ձեր օրվա մասին և պատասխանել պարզ հարցերի։
Երկրորդ ամիս․ գիտելիքների զարգացում
Երկրորդ ամսում շարունակեք սովորել նոր բառեր, բայց ավելի շատ ժամանակ տրամադրեք դրանց կիրառմանը։
Ուսումնասիրեք՝
- Անցյալ ժամանակի հիմքերը՝ Past Simple։
- Ապագայի մասին խոսելու հիմնական ձևերը։
- Ամենօրյա խոսակցություններ։
- Կարճ տեքստեր կարդալը։
- Լսած նյութի հիմնական իմաստը հասկանալը։
- Ձեր օրվա մասին 5–10 նախադասությամբ պատմելը։
Փորձեք ամեն օր 2–5 րոպե անգլերեն խոսել՝ նույնիսկ եթե խոսում եք ինքներդ ձեզ հետ։
Երրորդ ամիս․ գիտելիքների գործնական կիրառում
Երրորդ ամսում անցեք ավելի շատ իրական իրավիճակների։
Օրինակ՝ պատկերացրեք, որ՝
- Ծանոթանում եք օտարերկրացու հետ։
- Սրճարանում պատվեր եք տալիս։
- Հարցնում եք ճանապարհը։
- Պատմում եք ձեր աշխատանքի կամ հոբբիների մասին։
- Դիտում եք պարզ անգլերեն տեսանյութեր։
- Կարդում եք ձեր մակարդակին համապատասխան կարճ պատմություններ։
Ամսվա ընթացքում պարբերաբար ստուգեք ձեր գիտելիքները՝ փորձելով հասկանալ նախկինում դժվար թվացող նյութերը։
Կարևոր է հիշել, որ երեք ամսում հնարավոր չէ բոլորի համար երաշխավորել սահուն խոսակցական անգլերեն։ Արդյունքը կախված է մեկնարկային մակարդակից, սովորելու ժամանակից, կիրառվող մեթոդներից և կանոնավորությունից։ Սակայն ճիշտ աշխատանքի դեպքում երեք ամիսը կարող է ամուր հիմք ստեղծելու և պարզ իրավիճակներում հաղորդակցվելու լավ ժամանակահատված լինել։
8. Ինչպե՞ս ստուգել ձեր առաջընթացը
Մի՛ գնահատեք ձեր գիտելիքները միայն նրանով, թե քանի բառ եք անգիր արել։
Փոխարենը՝ ամեն շաբաթ կատարեք փոքր ստուգում։
- Փորձեք հիշել 50–100 նախկինում սովորած բառ։
- Կազմեք 10 նոր նախադասություն։
- Լսեք կարճ անգլերեն երկխոսություն և փորձեք հասկանալ հիմնական իմաստը։
- Երկու րոպե խոսեք ձեր մասին՝ առանց նախապես գրված տեքստը կարդալու։
- Կրկնեք այն վարժությունները, որոնցում դժվարացել եք։
Եթե բառը կարողանում եք միայն ճանաչել, բայց չեք կարողանում ինքնուրույն օգտագործել, այն դեռ պետք է ամրապնդել։
Ձեր նպատակն է ոչ թե պարզապես հիշել անգլերեն բառերը, այլ դրանք դարձնել ձեր ակտիվ բառապաշարի մասը։
Եզրակացություն
Անգլերենը զրոյից արագ սովորելու համար անհրաժեշտ չէ միաժամանակ օգտագործել տասնյակ գրքեր և հավելվածներ։ Սկսեք պարզ ու գործնական համակարգից։
- Սովորեք ամենատարածված 1000 բառերը։
- Օգտագործեք 80/20 սկզբունքը՝ առաջնահերթություն տալով ամենաօգտակար գիտելիքներին։
- Կրկնեք բառերը ժամանակային ընդմիջումներով։
- Ամեն օր զբաղվեք առնվազն 30 րոպե։
- Առաջին իսկ օրվանից փորձեք խոսել։
- Սովորեք պատրաստի արտահայտություններ և կիրառեք դրանք իրական իրավիճակներում։
- Ամեն շաբաթ ստուգեք ձեր առաջընթացը։
Հիշեք՝ լեզու սովորելու գաղտնիքը ոչ թե մեկ օրում հարյուրավոր բառեր անգիր անելն է, այլ ամեն օր փոքր քայլերով առաջ գնալը։
Սկսեք այսօր՝ սովորելով ձեր առաջին 10 բառերը, կազմելով 5 նախադասություն և բարձրաձայն արտասանելով դրանք։ Երեք ամիս անց դուք կարող եք նկատել զգալի տարբերություն, եթե շարունակեք սովորել կանոնավոր և ճիշտ մեթոդներով։